BỆNH THÁN THƯ TRÊN SẦU RIÊNG: TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH PHÒNG BỆNH

Hình 1. Bệnh thán thư trên sầu riêng

Bệnh thán thư trên là bệnh gây hại trên nhiều cây trồng và nhiều bộ phận khác nhau hoa, lá, quả. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện mưa nhiều, ẩm độ cao, đặc biệt đáng lo ngại khi cây đang nuôi bông, trái

Nếu không được phát hiện và quản lý sớm, bệnh có thể ảnh hưởng đến sức sinh trưởng của cây, quá trình thụ phấn, đậu trái và năng suất về sau.

1. Nguyên nhân gây bệnh thán thư trên sầu riêng

Thán thư là nhóm bệnh do nấm Colletotrichum gây ra. Trên sầu riêng, bệnh thường ghi nhận gây hại trên lá và bông sầu riêng

Bệnh có xu hướng phát triển mạnh khi:

• Mưa nhiều, ẩm độ cao, đặc biệt trong giai đoạn cây đang ra hoa.
• Tán cây rậm rạp, thiếu thông thoáng.
• Thời tiết thay đổi, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển.

Nấm bệnh có thể gây hoại tử mô trên lá và bông, dẫn đến cháy lá, thối bông và làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển và năng suất của cây. Khi có cây nhiễm bệnh, bào tử nấm sẽ truyền theo gió, rơi xuống đất, lan truyền qua nước tưới để lan sang cây khác.

Hình 2. Điều kiện phát sinh bênh thán thư trên sầu riên

2. Triệu chứng bệnh thán thư trên sầu riêng

2.1. Bệnh thán thư trên lá sầu riêng

Bệnh thán thư trên lá sầu riêng thường bắt đầu bằng những vết bệnh nhỏ. Theo thời gian, các vết bệnh lan rộng và làm cháy mô lá.

Một số dấu hiệu nhận biết:

• Lá xuất hiện vết cháy có các vòng tròn đồng tâm, viền khá rõ.
• Khi bệnh phát triển mạnh, vết bệnh lan rộng, làm giảm khả năng quang hợp của lá.
• Khi bệnh nặng, các vết bệnh có thể tiếp tục lan rộng, làm tăng mức độ tổn thương của cây.

Bệnh thán thư trên lá làm giảm khả năng quang hợp, từ đó ảnh hưởng đến quá trình cung cấp và tích lũy dinh dưỡng.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý khi cây đang nuôi bông hoặc nuôi trái non, bởi đây là những giai đoạn cây cần duy trì bộ lá khỏe để đảm bảo sinh trưởng và phát triển.

Hình 3. Biểu hiện bệnh thán thư trên lá sầu riêng

2.2. Bệnh thán thư trên bông sầu riêng

Không chỉ gây hại trên lá, bệnh thán thư trên bông sầu riêng cũng cần được đặc biệt quan tâm, nhất là trong điều kiện thời tiết mưa ẩm.

Khi nấm tấn công bông, có thể xuất hiện các triệu chứng:

• Xuất hiện các đốm nhỏ màu nâu hoặc đen trên cánh hoa, nụ hoa.
• Các đốm bệnh lan rộng dần, khiến hoa khô và rụng sớm.
• Nhị và nhụy bị thối đen, ảnh hưởng đến thụ phấn và đậu trái  
• Bông có thể bị thối đen hoàn toàn, dẫn đến rụng hàng loạt.

Một nghiên cứu về bệnh thán thư trên hoa sầu riêng cũng ghi nhận bệnh có thể làm hoa khô, rụng và ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng; nghiên cứu này xác định Colletotrichum gloeosporioides là tác nhân trong thí nghiệm trên hoa sầu riêng.

Hình 4. Biểu hiện bệnh thán thư trên bông sầu riêng

3. Bệnh thán thư ảnh hưởng như thế nào đến sầu riêng?

• Khi lá bị thán thư, hiệu suất quang hợp giảm ảnh hưởng đến quá trình cung cấp và tích lũy dinh dưỡng của cây.
• Đặc biệt, lá bị cháy khi cây đang nuôi bông hoặc nuôi trái non khiến cây bị áp lực rất lớn  
• Trên bông, bệnh có thể ảnh hưởng đến hạt phấn ảnh hưởng đến năng suất cuối vụ.

4. Tại sao mùa mưa bệnh thán thư trên sầu riêng phát triển mạnh?

• Mưa nhiều và độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho nấm Colletotrichum spp. phát triển và phát tán. Những vườn có tán cây dày, độ thông thoáng kém cũng có nguy cơ phát sinh bệnh cao hơn.
• Nước mưa hoặc nước tưới có thể góp phần phát tán nguồn bệnh từ mô bệnh sang các bộ phận khỏe.

5. Cách phòng bệnh thán thư trên sầu riêng

• Để hạn chế nguy cơ bệnh thán thư trên sầu riêng, cần ưu tiên việc theo dõi vườn thường xuyên và tạo điều kiện bất lợi cho quá trình phát sinh, lây lan của bệnh.
• Duy trì vườn thông thoáng: Tỉa cành, tạo tán hợp lý giúp ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn trong tán cây, hạn chế tình trạng ẩm ướt kéo dài.
• Tỉa bông, giúp cây tập trung dinh dưỡng và hạn chế nấm bệnh gây hại trên bông

Chủ động phòng bệnh

• Sử dụng các hoạt chất như Mancozeb, Propineb,... để phòng ngừa nấm bệnh trên lá.
• Để quản lý bệnh thán thư, có thể tham khảo các hoạt chất như Azoxystrobin, Difenoconazole, Pyraclostrobin,...
• Trên bông, cần rửa bông sau khi trời mưa và phun ngừa định kỳ để phòng ngừa bệnh trên bông hiệu quả.

Lưu ý: Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, cần lựa chọn sản phẩm được phép sử dụng trên cây sầu riêng, sử dụng đúng liều lượng, thời điểm và tuân thủ hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.

Hình 5. Một số hoạt chất phòng bệnh thán thư trên sầu riêng 

Kết luận

Bệnh thán thư gây hại trên nhiều loại cây trồng kể cả sầu riêng. Bà con cần chủ động phòng ngừa bệnh thán thư trên cả bông và lá, giúp bảo vệ cây khỏe, bông khỏe và tiềm năng năng suất cho vụ mùa.

Phát hiện sớm triệu chứng – quản lý tốt điều kiện vườn – chủ động phòng bệnh trong giai đoạn nguy cơ cao là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ bộ lá, bông và tiềm năng năng suất của cây sầu riêng.

Nguồn: Tham khảo 

Liên hệ tư vấn miễn phí: Zalo OA Dona Sài Gòn