BỌ TRĨ GÂY HẠI CHO CÂY TRỒNG
Bọ trĩ gây hại trên nhiều loại cây trồng như ớt, cam, chanh, sầu riêng,....làm giảm năng suất, chất lượng nông sản đáng kể. Bọ trĩ gây hại chủ yếu bởi hai loài Scirtothrips dorsalis và Thrips sp. Trong đó, Scirtothrips dorsalis là loài phổ biến và gây hại nặng hơn so với Thrips sp..Bọ trĩ gây hại thường xuất hiện trên lá non, đọt non, hoa, trái non của sầu riêng.
1. Đặc điểm hình thái của bọ trĩ
-
Trứng: Giai đoạn trứng kéo dài từ 2 – 4 ngày. Trứng có kích thước nhỏ, hình hạt đậu, màu trong suốt đến trắng sữa, dài khoảng 0,25mm. Trứng bọ trĩ khi gần nở sẽ chuyển sang màu vàng nhạt. Trứng thường nằm trên kẽ lá hoặc trực tiếp lên bề mặt lá. Trung bình một con bọ trĩ cái trưởng thành có thể đẻ từ 150 – 300 trứng. Đặc biệt, bọ trĩ có khả năng đẻ trứng mà không cần giao phối.
-
Ấu trùng: giai đoạn ấu trùng kéo dài từ 3 – 6 ngày ở nhiệt độ khoảng 32oC. Nếu nhiệt độ thấp hơn (dưới 15oC), giai đoạn ấu trùng có thể kéo dài lên đến 14 ngày. Ấu trùng có hình thái tương tự như bọ trưởng thành nhưng có màu sắc nhạt hơn rất nhiều, kích thước nhỏ và không có cánh.
-
Nhộng: bọ trĩ có hai hình thái là tiền nhộng và nhộng giả. Thời gian ở giai đoạn tiền nhộng kéo dài 3 ngày ở nhiệt độ 32oC, hoặc có thể lên đến 12 ngày nếu nhiệt độ môi trường là 15oC.
-
Thành trùng: ở giai đoạn này bọ trĩ có thời gian sống từ 30 – 45 ngày. Thành trùng có cơ thể thon dài rất nhỏ, chiều dài cơ thể từ 0,8 – 1 mm, cơ thể có màu vàng trong với 2 mắt màu đen, có 3 đôi chân, 2 đôi cánh dài và hẹp với nhiều lông tơ. Thành trùng đực có màu sắc giống với thành trùng cái, tuy nhiên kích thước cơ thể nhỏ hơn, phần bụng cũng nhỏ và hẹp hơn so với thành trùng cái.
Đặc điểm hình thái của bọ trĩ gây hại cây trồng
2. Đặc điểm gây hại của bọ trĩ trên cây trồng
- Bọ trĩ có tốc độ lây lan rất nhanh vì tập tính bay theo hướng gió, di chuyển từ cây này sang cây khác và sinh sản. Dù là ấu trùng hay con thành trùng thì bọ trĩ đều gây hại cho cây sầu riêng (chủ yếu gây hại ở giai đoạn thành trùng)
- Ban ngày, bọ trĩ thường hoạt động nhanh nhẹn. Khi bị tác động, chúng thường lẻn tránh sang lá khác hoặc giả chết, rơi xuống đất. Chúng thích ẩn nấp trong lá non tránh ánh sáng trực tiếp. Khi thời tiết mát mẻ hoặc trời râm, chúng bò ra khỏi nơi ẩn náu để tiếp tục hoạt động.
- Vết chích của bọ trĩ tạo ra các vết thương trên cây, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập và gây bệnh. Ngoài ra, bọ trĩ còn là tác nhân truyền các bệnh do virus nguy hiểm cho cây trồng.
- Đối với lá non: Khi bị bọ trĩ tấn công lá non biến dạng, lá quăn queo. Mặt dưới lá xuất hiện các vết loang màu nâu, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp khiến cây kém phát triển. Nếu bị nặng sẽ biến màu và cong lại, làm cho chóp và mép bìa lá non bị héo và khô rồi rụng
- Hoa đang xổ nhụy: Bọ trĩ hại sầu riêng rất yêu thích chất dinh dưỡng từ nhụy hoa. Hoa sầu riêng là nơi tập trung bọ trĩ với mật độ cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất. Đầu hoa teo tóp lại, hoa nở biến dị, teo nhỏ và nhanh tàn. Đồng thời cánh hoa rụng sớm, giảm tỷ lệ đậu quả đáng kể.
- Đối với trái non: Trái còn non có thể bị khô, rụng. Trái vừa lớn mới bị hại thì sẽ để lại những vết chấm nhỏ màu nâu đen. Khi trái phát triển những mảng sẹo này lộ ra phía ngoài có màu nâu nhạt. Khi mật độ cao, bọ trĩ có thể gây hại cả trên những trái lớn, ảnh hưởng đến năng suất, làm giảm giá trị thương phẩm.
Bọ trĩ gây hại giai đoạn bông, lá non trên sầu riêng
3. Biện pháp quản lý, phòng trừ bọ trĩ hiệu quả
- Thường xuyên thăm vườn để phát hiện kịp thời
- Cắt tỉa cành, dọn dẹp vườn thông thoáng
- Phun phòng ngừa định kỳ: Abamectin, Emamectin, Cypermethrin, Buprofezin,....
- Sử dụng các loài thiên địch để kiểm soát bọ trĩ như bọ rùa, bọ xít ăn thịt,...
Nguồn: Tham khảo
Liên hệ tư vấn: Dona Sài Gòn
