MỌT ĐỤC CÀNH GÂY HẠI SẦU RIÊNG

Trên cây sầu riêng, mọt là một đối tượng đáng quan tâm. Một số cây bị mọt tấn công  sẽ xuất hiện kèm theo các vết bệnh xì mủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng, đặc biệt là trong giai đoạn ra hoa và nuôi trái của sầu riêng. 

1. Đặc điểm hình thái của mọt đục cành

• Mọt đục cành thuộc bộ cánh cứng, có 2 loài mọt gây hại phổ biến nhất là Xyleborus similis và Xyleborus fornicatus.
• Mọt đục cành sầu riêng có kích thước nhỏ, được phủ lông mịn thưa thớt xung quanh. Con cái có chiều dài 2,32 ± 0,10 mm, dài gấp 2,67 lần chiều rộng. Cánh trước có chiều dài 1,45mm, gấp 1,67 lần chiều rộng, và có màu nâu đỏ. 
• Đầu: Trán lồi với lớp lông thưa thớt màu nâu vàng, râu đầu dạng chùy có lông mịn, đốt chùy ngoài cùng giống như bị chặt cụt ở phần đỉnh.
• Phần ngực trước gần như thẳng, đỉnh nằm ở giữa, vùng sau bóng và sáng với lông mịn trên đĩa ngực. Cánh trước có độ dốc rất nhẹ, với các gai ở cuối cánh trước có cặp gai rõ rệt tại vùng dốc, một cặp gần cuối của sọc thứ nhất và một cặp gần đỉnh của vùng dốc. 

Hình thái của Mọt đục cành

2. Dấu hiệu nhận biết mọt đục cành sầu riêng

• Mọt đục cành gây hại tất cả các giai đoạn
• Khi mọt đã tấn công sẽ thấy các vết đục li ti và những vết đùn mạt gỗ phía ngoài vỏ cây. Các đường đục của mọt làm cắt đứt nhiều mạch dẫn nước và dinh dưỡng nuôi cây, gây hiện tượng vàng lá, khô cành và chết cành. Vị trí đục tạo điều kiện cho nấm (như Phytopthora) tấn công gây  nứt thân xì mủ.
• Loài mọt Xyleborus fornicatus thường tìm thấy trên phần gốc, thân và cành chính bên dưới có những vết mùn cưa và nhựa cây ngoài vỏ, kiểm tra kỹ bên trong có những lỗ đục nhỏ. Chúng đục thẳng từ lớp vỏ vào phần gỗ, sau đó tạo ra các đường đục phân nhánh, lan rộng khắp cây. Một số trường hợp cây bị mọt tấn công kèm theo những vết bệnh xì mủ. Các cây có sự hiện diện của mọt đa số có triệu chứng bệnh xì mủ, ảnh hưởng lớn đối với sự sinh trưởng nhất là trong giai đoạn ra hoa và mang trái của cây sầu riêng.
• Loài mọt Xyleborus similis gây hại khác với mọt Xyleborus fornicatus, ban đầu mọt tấn công vào vỏ cây, tạo ra các vết xì mủ kèm theo mùn cưa và các đường đục phức tạp. Sau đó, tiếp tục tấn công phần gỗ gần vỏ và tạo thành hệ thống đường đục phức tạp. Các đường đục này thường song song với tầng libe gỗ và ít khi đục thẳng vào phần gỗ bên trong. Trứng và ấu trùng của Xyleborus similis được đẻ trong các đường đục, nằm cả ở phần vỏ và phần gỗ của thân cây gây hoại tử và chết cành, thân.

Biểu hiện khi mọt đục cành tấn công

3. Biện pháp quản lý, phòng trừ mọt đục cành

• Thường xuyên thăm vườn để biết được diễn biến sâu hại và có biện pháp can thiệp kịp thời
• Cắt bỏ những cành bị bệnh, cành vô hiệu, cành yếu,...và tiêu hủy
• Khi phát hiện mọt đục thân, cành cần tiến hành cạo lớp vỏ cây, sau đó có thể dùng các thuốc trừ sâu mọt có hoạt chất xông hơi, lưu dẫn để diệt cả trứng mọt như Cypermethrin, Profenofos,....vì lỗ đục nhỏ nên có thể dùng bông gòn tắm thuốc và nhét vào lỗ mọt đục. Phun thuốc trừ sâu mọt toàn vườn (phun kỹ vào thân, cành).
• Kiểm tra nếu chỗ mọt đục đã bị xi mủ thì quét thuốc trị xi mủ.

Nguồn: Tham khảo

Liên hệ tư ván: Dona Sài Gòn