Sầu riêng miền Tây rớt giá: Áp lực kép từ thị trường và kiểm nghiệm

Trong những tháng gần đây, thị trường sầu riêng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang chứng kiến đợt giảm giá mạnh chưa từng có. Tình trạng này diễn ra đúng vào thời điểm cao điểm thu hoạch, khiến nhiều nhà vườn rơi vào thế khó khi đầu ra bấp bênh, giá bán giảm sâu.

Đồng Tháp hiện được xem là vùng trồng sầu riêng lớn nhất miền Tây với hơn 32.100 ha, sản lượng hàng năm đạt trên 511.000 tấn. Riêng trong tháng 5 và 6, sản lượng thu hoạch ước tính hơn 111.200 tấn. Tuy nhiên, nguồn cung tăng nhanh trong thời gian ngắn đã tạo áp lực lớn lên thị trường, kéo giá sầu riêng xuống thấp. Hiện tại, giá sầu riêng RI6 tại vườn chỉ còn khoảng 25.000 – 30.000 đồng/kg, trong khi giống Monthong dao động từ 60.000 – 70.000 đồng/kg.

Áp lực cạnh tranh khiến giá sầu riêng giảm sâu

Không chỉ chịu áp lực từ nguồn cung trong nước, sầu riêng Việt Nam còn phải cạnh tranh gay gắt với sầu riêng Thái Lan khi quốc gia này cũng đang bước vào chính vụ thu hoạch. Với lợi thế về sản lượng và chuỗi cung ứng bài bản, sầu riêng Thái Lan đã tạo sức ép lớn tại thị trường xuất khẩu chủ lực là Trung Quốc

Ách tắc kiểm nghiệm – nguyên nhân lớn khiến sầu riêng rớt giá

Bên cạnh yếu tố thị trường, nguyên nhân quan trọng khiến sầu riêng miền Tây rớt giá nằm ở khâu kiểm nghiệm chất lượng. Từ giữa tháng 4, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đã hạn chế thu mua do các phòng kiểm nghiệm được phía Trung Quốc phê duyệt không tiếp nhận mẫu sầu riêng từ khu vực miền Tây, dù các sản phẩm này đã có mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói hợp lệ. Điều này khiến chuỗi xuất khẩu bị gián đoạn, hàng hóa ùn ứ, kéo theo giá thu mua giảm mạnh.

Đáng chú ý, kết quả kiểm tra tại vườn cho thấy hàm lượng Cadimi trong sầu riêng vẫn nằm trong ngưỡng an toàn, chỉ khoảng 0,018 mg/kg, thấp hơn nhiều so với mức quy định 0,05 mg/kg của Trung Quốc. Thế nhưng, khi gửi mẫu đến các phòng kiểm nghiệm, nhiều lô hàng vẫn bị từ chối tiếp nhận, tạo nên nghịch lý “đạt chuẩn nhưng không được kiểm nghiệm”.

Nguyên nhân được xác định là do những bất cập trong quy trình lấy mẫu hiện nay. Theo quy định, vùng trồng, nơi thu hoạch và cơ sở đóng gói phải nằm cùng một khu vực mới được lấy mẫu kiểm nghiệm. Quy định này vô hình trung khiến sầu riêng miền Tây bị hạn chế tham gia quy trình kiểm định phục vụ xuất khẩu, trong khi các khu vực như Đông Nam Bộ và Tây Nguyên lại được ưu tiên hơn.

Hệ thống kiểm nghiệm quá tải, hàng hóa ùn ứ

Bên cạnh đó, hệ thống kiểm nghiệm trong nước cũng đang rơi vào tình trạng quá tải. Nhiều phòng thí nghiệm không đủ năng lực xử lý số lượng mẫu lớn trong thời gian ngắn, thậm chí phải tạm ngưng tiếp nhận. Điều này khiến doanh nghiệp bị động trong việc hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu, kéo dài thời gian thông quan và bỏ lỡ cơ hội thị trường. Thực tế đã ghi nhận tình trạng hàng trăm xe container chở sầu riêng tập trung chờ kiểm định tại khu vực Dầu Giây (Đồng Nai), gây ùn ứ nghiêm trọng.

Nguy cơ ảnh hưởng uy tín ngành sầu riêng Việt Nam

Ngoài ra, việc quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói còn tồn tại nhiều bất cập. Một số đơn vị không đạt chuẩn bị thu hồi chứng nhận, trong khi tình trạng "mượn mã số", "xào nấu" hàng hóa vẫn diễn ra, ảnh hưởng đến uy tín chung của ngành hàng.

Sầu riêng miền Tây cần tháo gỡ nút thắt xuất khẩu

Có thể thấy, việc sầu riêng miền Tây rớt giá không chỉ xuất phát từ quy luật cung – cầu, mà còn là hệ quả của nhiều “nút thắt” trong chuỗi sản xuất và xuất khẩu. Nếu không sớm tháo gỡ những rào cản này, ngành hàng sầu riêng – vốn được xem là “trái cây tỷ đô” – sẽ còn đối mặt với nhiều thách thức trong thời gian tới.

Nguồn: Tổng hợp